Ontwikkelingen in de VS hebben ook impact op de Nederlandse pensioensector
De afgelopen jaren is het duurzaamheidsdebat in de Verenigde Staten sterk gepolariseerd. Nieuwe wetgeving, juridische uitspraken en politieke interventies veranderen het speelveld voor beleggers. Ook Nederlandse pensioenfondsen die duurzaamheid integreren in hun (beleggings-)beleid merken hier de gevolgen van.
De politieke context verandert, maar voor MN blijft de basis hetzelfde: aandacht voor materiële ESG-risico's, goed bestuur en langetermijnwaardecreatie. Deze factoren kunnen namelijk van invloed zijn op risico's, rendement en langetermijnwaardecreatie. Wel vraagt de veranderende context om scherpere sturing in de uitvoering. Dit betekent:
- kritischer omgaan met data
- instrumenten als engagement en stemmen gerichter inzetten
Politieke koerswijziging vergroot onzekerheid voor beleggers
De politieke anti-ESG-koers wordt aangevoerd door de Trump-administratie, die regeert via presidentiële decreten en beleidsmacht naar zich toetrekt. Dit leidt tot snelle koerswijzigingen met beperkte parlementaire betrokkenheid, zoals bij het terugtrekken van de VS uit het Klimaatakkoord van Parijs of het beëindigen van diversiteits-, gelijkheids- en inclusiebeleid (DEI) binnen de federale overheid. Daarnaast neemt de invloed van het Witte Huis op onafhankelijke toezichthouders toe. Voor bedrijven en beleggers zorgt dit voor een minder voorspelbaar regelgevend kader en grotere onzekerheid over toekomstige wetgeving en handhaving door deze instanties.
Het speelveld verschilt per staat
Op Amerikaans staatsniveau ontstaat een versnipperd landschap. Republikeinse staten introduceren anti-ESG-wetgeving die het gebruik van duurzaamheidsfactoren beperkt, terwijl Democratische staten juist aanvullende rapportage en integratie van duurzaamheidsfactoren verplicht stellen.
Staten concurreren op vestigingsklimaat om bedrijven aan te trekken
Staten concurreren actief om een zo aantrekkelijk mogelijk vestigingsklimaat te creëren. Daarbij verlagen zij de bescherming van aandeelhouders en verruimen zij de bescherming voor bestuurders. Zo verhogen sommige staten de drempels om rechtszaken te starten of beperken zij de aansprakelijkheid van bestuurders bij conflicten met aandeelhouders. Dit heeft invloed op de mogelijkheden van beleggers om ondernemingen of bestuurders ter verantwoording te roepen.
Datakwaliteit en -beschikbaarheid onder druk
Duurzaamheidsrisico’s omtrent klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, mensenrechten in de waardeketen en vraagstukken over goed bestuur blijven relevant, onafhankelijk van de politieke wind. Beleggers hebben betrouwbare en vergelijkbare data nodig om deze risico’s goed te kunnen beoordelen. Waar in Europa regelgeving heeft gezorgd voor meer datastandaardisatie en transparantie, ontstaan er zorgen over de kwaliteit en beschikbaarheid van Amerikaanse data. Dit kan op termijn een probleem worden, zeker als duurzaamheidsdata gebruikt wordt in de uitvoering van beleggingsstrategieën. Daarom volgt MN hoe wijzigingen in de methodologieën van dataleveranciers de kwaliteit en bruikbaarheid van data beïnvloeden en bespreekt deze ontwikkelingen actief met de betreffende dataleveranciers.
Beleggers moeten hun invloed anders inzetten
Grote Amerikaanse vermogensbeheerders stellen zich terughoudender op, waardoor de slagkracht van collectief engagement afneemt. Dit verkleint de schaal en zichtbaarheid van samenwerkingsverbanden en zorgt bovendien voor een minder eenduidig signaal van beleggers aan bedrijven. Bilateraal engagement (of engagement in kleine samenwerkingsverbanden), wordt belangrijker maar brengt ook risico’s met zich mee. Bedrijven kunnen hun boodschap afstemmen op de gesprekspartner, waardoor het lastiger wordt om de consistentie tussen strategie en uitvoering te beoordelen.
Ook op het vlak van het uitbrengen van stemmen verandert het speelveld. Door wijzigingen in de regels van de Securities en Exchange Committee (SEC) is het makkelijker geworden voor bedrijven om aandeelhoudersresoluties niet te agenderen. Daarnaast is ook de steun voor deze voorstellen afgenomen. Dit maakt aandeelhoudersresoluties minder effectieve drukmiddelen.
De nadruk verschuift naar andere vormen van escalatie, zoals stemmen tegen de herbenoeming van bestuurders. Tegelijkertijd neemt de politieke druk op proxy-adviseurs toe, en moeten beleggers kritischer kijken naar de onderliggende analyses voor een stemadvies, en vaker een eigen oordeel vormen. Voor MN onderstreept dit het belang van een sterk intern engagementteam met:
- inhoudelijke kennis
- samenwerking met gelijkgestemde beleggers
- systematische aanpak van stewardship
Zo kunnen wij pensioenfondsen blijven ondersteunen bij de effectieve uitvoering van hun Verantwoord Beleggingsbeleid.
De context verandert, de uitgangspunten van verantwoord beleggen niet
De Amerikaanse politieke koers blijft onzeker. Maar in Europa zien we vooralsnog geen structurele afbraak van duurzaamheidsbeleid, maar eerder een herijking, gericht op uitvoerbaarheid en concurrentiekracht.
Voor langetermijnbeleggers blijft de kern hetzelfde. Bedrijven worden ook in de toekomst geconfronteerd met materiële duurzaamheids- en governance risico’s die financiële gevolgen kunnen hebben. Beleggers hebben behoefte aan betrouwbare informatie en effectieve instrumenten om deze risico’s te beheersen en ondernemingen aan te spreken. Alleen de context verandert. Die vraagt om meer flexibiliteit, een kritischer gebruik van data en een scherpere focus op waar invloed het meeste effect heeft.
